Söke Söke Ellerinden Aldık

828

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın polisiye romanlarına taş çıkartacak planları ve ısrarla sürdürdüğü çalışmaları sonunda, iki kültür varlığımız daha ana yurtlarına Anadolu’ya geri döndürüldü. Tarihi eserlerimiz bugünden itibaren Ankara Anadolu Medeniyetler Müzesi’nde sergilenmeye başlandı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı görevlileri tarafından İngiltere’de olduğu belirlenen Isparta kökenli Sidamara tipi lahit ile 3000-2000’e tarihlenen Anadolu kökenli iki boğalı kağnı eseri önceki gün Türkiye’ye getirildi.

BULUNMASI POLİSİYE BİR ÖYKÜ

Isparta Göksöğüt Belediyesi tarafından 5 parçaya bölünmüş olarak 1980 yılında bulunan Sidamara tipi bir lahit, Isparta Müzesi Müdürlüğü’ne taşındı. Tarihi eser 3 ana parça ve ufak birkaç parça olarak kayıtlara geçti. 1987 yılında Prof. Dr. Mehmet Özsait tarafından fotoğraflanan eserlerin eksik parçalarını, Prof. Dr. Volker Michael Strocka, 2015 yılında yaptığı bir araştırma sırasında fark etti. Kayıp iki parçamın fotoğrafları 1988 yılında Londra’daki Sotheby’s Müzayede Evinin müzayede kataloğunda görüldü. Eserlerin parçalarının 1987 ile 1988 yılı arasında çalındığı belirlendi.

INRETPOL EUROPOL DEVREDE

Kültür ve Turizm Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve İnterpol-Europol Dairesi Başkanlığı devreye girdi. Sotheby’s Müzayede Evi ile görüşüldü. Katalogdaki parçaları kime satıldığı soruldu. Müzayede Evi, eserlerin bir şahıs tarafından satışa sunulduğunu, 1989 yılında iki ayrı alıcıya satıldığını, gizlilik kanunları sebebiyle alıcıların isimlerini açıklayamayacaklarını bildirdi. Maalesef eserler bulunamadı. Türkiye’de müzeye teslim sırasında fotoğrafları çekilen parçaların fotoğraf kopyaları, İnterpol Çalıntı Sanat Eserleri Veri Tabanına kaydettirildi. Ardından uluslararası alanda aranılmaya başlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı uzmanları Christie’s Müzayede Evi’ne ait bir katalog taranırken bu parçalardan birinin 4 Aralık 2019 tarihinde satışa çıkarılacağı belirledi. .

İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Interpol-Europol Dairesi ile hemen kontak kurdu. İngiliz polisi ile işbirliği yapıldı. Çalıntı eserlerin satışı durduruldu. Eserlerin çalınıp yasa dışı olarak Türkiye’den çıkarılmış olduğu tespit eden İngiliz polisi, eseri elinde bulunduran kişi ile görüşerek eserin iadesine aracılık etti.

BİR BAŞKA HAFİYELİK

Bakanlık yetkileri yine İngiltere’deki Bonham’s Müzayede Evi’nde de, Anadolu kökenli olan ve MÖ. 2-3 bine tarihlendirilen, iki adet boğa tarafından çekilen bir araba modelinin satışa çıkarıldığı tespit etti.

Bu eserin benzerlerinin Şanlıurfa Müzesi koleksiyonunda olduğunun tespit edilmesi üzerine, bu alanda yayınları bulunan Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu ile görüşüldü. Kulaksızoğlu’nun raporu Kültür ve Turizm Bakanlığı Londra Kültür ve Tanıtma Müşavirliğine iletildi. Türk yetkililer Müzayede Evi’nden eserin satışının durdurulması istedi. Müzayede Evi bu girişi kesinlikle reddetti. Müşavirlik, İngiliz polisi ile irtibata geçti ve eserin satışının durdurulması için destek istedi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün ve Londra Kültür ve Tanıtma Müşavirliği’nin girişimleri sonucunda eserler satıştan çekilmek zorunda bırakıldı. Müzayede Evi kanalı ile eserleri elinde bulunduran kişi ile temasa kuruldu. Adı açıklanmayan kişi tarihi eserimiz üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçti.

Ve polisiye öykülere taş çıkartacak kadar gizemli, heyecanlı, ama sonu ülkemiz açısından son derece önemli ve sevinç verecek kültür miraslarımız vatanlarına dönmüş oldu.