Adım Orfoz Tehlikedeyim

1498

Lezzetli eti ile bilinen, cana yakın tavırları ile de kolayca avlanan bu nedenle de nesli tehlike altına giren orfoz balıkları için “Dalış Merkezleri Derneği” bir sosyal sorumluluk adımı attı. Sayıları her geçen gün azalan orfozların korunması için kollar sıvandı posterler yapıldı ve herkesi sorumluluğa ve balığı korumaya davet etti.

Dalış Merkezleri Derneği’nin bildirisi kısaca söyle;  “Denizlerde kayalık diplerde yaşayan Orfoz, (Epinephelus marginatus) Akdeniz’de en yaygın görülen bir tür. Kayalık alanlardaki besin zincirinin en üst kısmında dolaşır. Ortalama 50 yıl yaşayan orfozun yaşam döngüsünde dişi olması için en az 5-8 yıl, erkek olması içinse 12-18 yıl arasında yaşaması gerekir. Uzun yaşam döngüsüne sahip olan Orfoz bu nedenle geç üreme erginliğine ulaşır. Saklanabileceği kayalık alanları seçen orfoz genellikle tek başına yaşayan ve yaşadığı yeri sahiplenir. Orfozun genç bireyleri sığ sularda, yetişkin bireyler ise derinlerde bulunur.

Bilimsel araştırmalara göre, tüm dünyada risk altında olan orfozun popülasyonu son 20 yılda hızla azaldı. Orfozun karşı karşıya olduğu tehditlerin başında habitat kaybı, çevre kirliliği, yasadışı ve aşırı avcılık geliyor. Üreme dönemlerinde belirli alanlarda toplanmaları nedeniyle balıkçılar için kolay hedef haline gelmesi de türe yönelik baskıyı artırıyor. Akdeniz’deki popülasyonları hızla azalan orfoz Bern Sözleşmesi kapsamında Akdeniz ülkeleri tarafından koruma altında. IUCN Kırmızı listede “Nesli Tehlikede” olarak tanımlanıyor. Ülkemizde orfoz’un ağ, olta ve zıpkınla yapılan avcılığı Ticari ve Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliğler çerçevesinde sınırlandırıldı. Ancak bu sınırlandırmalar nesli tehlike altındaki türlerin korunması için yeterli değil, bölgesel koruma alanlarının oluşturulması gerekiyor.

Neler Yapılıyor?

Bu arada Doğayı Koruma Vakfı (WWF) da konu ile ilgili çalışmalar yapılıyor. Bu çalışmalar Kaş-Kekova Özel Çevre Korum Bölgesinde yoğunlukta. Türkiye’nin denizel biyolojik çeşitlilik açısından en zengin yerlerinden biri olan bölge. WWF Türkiye’nin 2002 yılından beri gerçekleştirdiği çalışmalarda alanda binden  fazla tür tespit edildi. Ancak bilimsel çalışmalar, bölgede özellikle orfoz, lahoz ve fangri türleri üzerinde yasadışı amatör avcılık faaliyetleri nedeniyle yüzde 60-90’a varan azalma olduğunu gösterdi. Orfoz ve beyaz lahoz gibi bayrak türler için önemli alanlardan biri olan Kaş-Kekova özel çevre koruma bölgesinde biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliği için WWF-Türkiye’nin yerel yönetimler, dalış kulüpleri, balıkçılar ve tur tekne sahipleriyle düzenlediği toplantılar sonucunda koruma alanları (zonlama) oluşturdu. Bu alanlar, türlerin popülasyonlarının yeterli yoğunlukta farklı boyutlardaki bireylerden oluşması için önemli bir araç oldu. WWF-Türkiye, orfozun korunması için ilgili denetleme mekanizmaların kurulması, Deniz Yönetim Planı’nda belirlenen zonlama alanlarına yönelik maddelerin uygulanması için Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde çalışmaya devam ediyor.