{"id":3778,"date":"2024-10-29T20:22:08","date_gmt":"2024-10-29T20:22:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/?p=3778"},"modified":"2024-10-29T20:27:43","modified_gmt":"2024-10-29T20:27:43","slug":"peynirin-baskenti-kars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/2024\/10\/29\/peynirin-baskenti-kars\/","title":{"rendered":"Peynirin Ba\u015fkenti Kars"},"content":{"rendered":"\n

BBC yazarlar\u0131ndan Richard Collett \u00fclkemize gelip Kars Ka\u015far\u0131n\u0131n izinden gitti.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcnl\u00fc yazar makalesinde hem Kars ilimizi hem de peynirlerimizi anlatt\u0131. Richard Collett Kars\u2019\u0131n, y\u00fczy\u0131llar boyunca say\u0131s\u0131z imparatorluk ve krall\u0131\u011f\u0131n u\u011fruna sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u015fehir oldu\u011funu belirterek serhat ilimizi \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

\u201cKente minareler, kilise kubbeleri ve Rus korugan evleriyle noktalanan ufuk \u00e7izgisine, 12. y\u00fczy\u0131ldan kalma y\u00fcksek bir kale hakim. Romal\u0131lar\u0131n, Bizansl\u0131lar\u0131n, Ermenilerin, Sel\u00e7uklu T\u00fcrklerinin, Osmanl\u0131lar\u0131n ve \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019n\u0131n miraslar\u0131, sislerle \u00f6rt\u00fcl\u00fc da\u011flar\u0131n alt\u0131nda birle\u015fiyor. Ancak burada ge\u00e7mi\u015f imparatorluklar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131 sadece mimaride de\u011fil ayn\u0131 zamanda ilgin\u00e7 bir \u015fekilde yerel peynirde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Kars\u2019\u0131n Rus s\u00fcrg\u00fcnlerinden miras kalan peynircilik geleneklerine ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131ndan da s\u00f6z eden Richard Collett yaz\u0131s\u0131nda Kars\u2019\u0131n, T\u00fcrkiye’nin peynir ba\u015fkenti oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n

\u201cKars Ka\u015far\u0131 \u00fclkenin en lezzetli peynirlerinden birisi. Y\u00f6resel peynirler, b\u00f6lgedeki hayvanlar\u0131n yedi\u011fi y\u00fczlerce farkl\u0131 bitki \u00e7e\u015fidinden dolay\u0131 bu kadar \u00fcnl\u00fc. \u00dcrettikleri \u00f6zellikle ya\u011fl\u0131 s\u00fct, ekstra lezzetli peynirler sa\u011fl\u0131yor. Kars’\u0131n ana caddesi, yerel ve \u00f6zel peynir d\u00fckk\u00e2nlar\u0131 ile kapl\u0131. \u0130nek ve koyun s\u00fct\u00fcnden yap\u0131lan Kars ka\u015far\u0131 ilgi g\u00f6r\u00fcyor. En sevdi\u011fim, Kars Gravyer, ad\u0131n\u0131 \u0130svi\u00e7re Gruyere’sinden alan, asl\u0131nda lezzet olarak Emmental’e daha \u00e7ok benzeyen yerel sert bir peynir.\u201d<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Gezisinde Kars Peyniri M\u00fczesi’ne gitti\u011fini anlatan derken Richard Colett \u201c1734’te Kars’\u0131 Ruslara kar\u015f\u0131 savunmak i\u00e7in in\u015fa edilen so\u011fuk betondan bir yerde depolan\u0131yordu. Ruslar 1878’de Kars’a ilhak ettiklerinde bu kaleyi peynir depolamak i\u00e7in kullanm\u0131\u015flar. T\u00fcrkler Orta Asya’da g\u00f6\u00e7ebe iken peynir yap\u0131yorlarm\u0131\u015f ve Anadolu peynirine MS 12. y\u00fczy\u0131la kadar uzanan yaz\u0131l\u0131 referanslar oldu\u011fu belirtiliyor.”<\/p>\n\n\n\n

Gelenek Molokanlar\u2019dan Kalma<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kars ve \u00e7evresinin peynir end\u00fcstrisinin 19\u2019ncu y\u00fczy\u0131ldan kald\u0131\u011f\u0131na da i\u015faret ederek bu konuyu da s\u00f6yle dile getiriyor;  \u201c1878’den 1918’e kadar bug\u00fcnk\u00fc Do\u011fu T\u00fcrkiye’nin \u00e7o\u011funu i\u015fgal eden Ruslar, Molokanlar adl\u0131 dindar maneviyat\u00e7\u0131 bir grubu b\u00f6lgeye s\u00fcrg\u00fcn etmi\u015fler. Molokan “s\u00fct i\u00e7enler” anlam\u0131na geliyor. Kars’a, bug\u00fcn burada bulunan modern peynircilik geleneklerini istemeden de olsa b\u00f6lgeye hediye etmi\u015fler. Molokan mand\u0131ra \u00e7iftlikleri, uzun k\u0131\u015flarda hayatta kalman\u0131n tek yolunun hayvanc\u0131l\u0131k oldu\u011fu so\u011fuk ve ac\u0131mas\u0131z bir iklimde geli\u015fmi\u015f. Molokanlar\u0131n 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda Kars’ta ilk modern peynir fabrikas\u0131n\u0131 kurmu\u015f. 1878 y\u0131l\u0131nda ziyarete gelen \u0130svi\u00e7reli peynir \u00fcreticisi David Moser, \u0130svi\u00e7re peyniri \u00fcretimi i\u00e7in Kars\u2019\u0131n uygun ko\u015fullarda oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015f. Yerel peynir \u00fcreticisi \u00f6zg\u00fcn \u00fcretim y\u00f6ntemlerini kullan\u0131yor. \u00dcretimde bak\u0131r kazanlar\u0131n, orijinal tahta k\u00fcreklerin kullan\u0131lmas\u0131 ve peynirin y\u0131lland\u0131rma ve olgunla\u015fma a\u015famalar\u0131nda geleneksel y\u00f6ntemler onu bu kadar \u00f6zel ve lezzetli k\u0131lan unsurlar oluyor.”<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bo\u011fatepe 32 \u00e7e\u015fit Peynir<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cErtesi g\u00fcn, \u015fehrin karlarla kapl\u0131 manzaralar\u0131 aras\u0131ndan arabayla yar\u0131m saat uzakl\u0131ktaki Bo\u011fatepe’nin peynircilik k\u00f6y\u00fcn\u00fc ziyaret ettim. Bo\u011fatepe, 19. y\u00fczy\u0131lda kurulan orijinal Molokan k\u00f6ylerinden birisi. Molokal\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan sonra Rusya’ya d\u00f6nse de \u00fcretim T\u00fcrk peynir yap\u0131mc\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan korunmu\u015ftur. Bo\u011fatepe, T\u00fcrkiye’nin en iyi peynirlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u00fcretmesiyle \u00fcnl\u00fc. Kars’ta sat\u0131lan peynirlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu buradaki k\u00fc\u00e7\u00fck fabrikalarda \u00fcretiliyor. Bo\u011fatepe peynircileri 32’ye yak\u0131n peynir \u00e7e\u015fidi \u00fcretiyor ve s\u00fcrekli olarak yenilerini geli\u015ftiriyor. T\u00fcrkiye’nin do\u011fusu turizme a\u00e7\u0131l\u0131rken, peynir severlerin \u015fimdi \u00fclkenin peynir ba\u015fkenti Kars’a yolculuk zaman\u0131\u201d diye yaz\u0131s\u0131n\u0131 noktal\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

BBC yazarlar\u0131ndan Richard Collett \u00fclkemize gelip Kars Ka\u015far\u0131n\u0131n izinden gitti. \u00dcnl\u00fc yazar makalesinde hem Kars ilimizi hem de peynirlerimizi anlatt\u0131. Richard Collett Kars\u2019\u0131n, y\u00fczy\u0131llar boyunca say\u0131s\u0131z imparatorluk ve krall\u0131\u011f\u0131n u\u011fruna sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u015fehir oldu\u011funu belirterek serhat ilimizi \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201cKente minareler, kilise kubbeleri ve Rus korugan evleriyle noktalanan ufuk \u00e7izgisine, 12. y\u00fczy\u0131ldan kalma y\u00fcksek bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3782,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[1605,600,1603,1604,1068],"class_list":{"0":"post-3778","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-haber","8":"tag-bogatepe","9":"tag-kars","10":"tag-kars-gravyeri","11":"tag-peynir","12":"tag-rus"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3778"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3786,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3778\/revisions\/3786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}