{"id":5936,"date":"2025-04-14T18:34:25","date_gmt":"2025-04-14T18:34:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/?p=5936"},"modified":"2025-04-14T18:46:20","modified_gmt":"2025-04-14T18:46:20","slug":"edebiyatin-seckin-perulusu-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/2025\/04\/14\/edebiyatin-seckin-perulusu-oldu\/","title":{"rendered":"Edebiyat\u0131n Se\u00e7kin Peru&#8217;lu Yazar\u0131 \u00d6ld\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p>Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Perulu romanc\u0131 Mario Vargas Llosa 89 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Entelekt\u00fcel titizli\u011fi ve lirik nesriyle okuyucular\u0131n\u0131 50 y\u0131l boyunca b\u00fcy\u00fcleyen ve \u00fclkesinin cumhurba\u015fkan\u0131 olma yolunda ilerleyen Perulu yazar Mario Vargas Llosa, ba\u015fkent Lima\u2019da hayata veda etti. 20. y\u00fczy\u0131lda Latin Amerika edebiyat\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015fine \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden isimlerden Vargas Llosa, &#8220;Julia Teyze ve Senarist&#8221;, &#8220;And Da\u011flar\u0131&#8217;nda \u00d6l\u00fcm&#8221; ve &#8220;D\u00fcnyan\u0131n Sonu Sava\u015f\u0131&#8221; gibi eserleriyle 2010 y\u0131l\u0131nda Nobel Edebiyat \u00d6d\u00fcl\u00fc&#8217;n\u00fc kazanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Kitaplar\u0131 genellikle liderler ve tebaalar\u0131 aras\u0131ndaki sinir bozucu ili\u015fkileri inceleri inceleyen yazar, &#8220;Ke\u00e7i Bayram\u0131&#8221; (2000) kitab\u0131 ile Dominik Cumhuriyeti diktat\u00f6r\u00fc Rafael Trujillo&#8217;nun ac\u0131mas\u0131z rejimini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatm\u0131\u015ft\u0131. &#8220;D\u00fcnyan\u0131n Sonu Sava\u015f\u0131&#8221; (1981), 1890&#8217;larda Brezilya ordusuyla \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir sava\u015fta cemaati \u00f6len fanatik bir vaizin ger\u00e7ek hikayesini sayfalar\u0131na ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Vargas Llosa, onlarca roman, oyun ve denemesinde hikayeleri farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan anlatm\u0131\u015f, bi\u00e7im denemeleri yapm\u0131\u015f; zaman i\u00e7inde ileri geri hareket etmi\u015f, anlat\u0131c\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015fti. Vargas Llosa, \u201cKatedralde Sohbet\u201d (1969), \u201cD\u00fcnyan\u0131n Sonu Sava\u015f\u0131\u201d (1981) ve 1990 yap\u0131m\u0131, ba\u015frollerini Barbara Hershey ve Keanu Reeves&#8217;in payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cYar\u0131n\u0131 \u0130zle\u201d adl\u0131 uzun metrajl\u0131 filme uyarlanan \u201cJulia Teyze ve Senarist\u201d (1977) gibi romanlar\u0131yla hat\u0131rlanacak.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"310\" height=\"209\" src=\"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Mario-Vargas-Llosa22.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5939\" style=\"width:404px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Mario-Vargas-Llosa22.jpg 310w, https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Mario-Vargas-Llosa22-300x202.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 310px) 100vw, 310px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Cumhurba\u015fkan\u0131 Aday\u0131 Olmu\u015ftu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mario Vargas Llosa erken bir d\u00f6nemde, akranlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun benimsedi\u011fi sosyalist fikirleri terk etti ve siyasete ve muhafazakar g\u00f6r\u00fc\u015flere kar\u0131\u015fmas\u0131, Latin Amerika&#8217;n\u0131n solcu entelekt\u00fcel s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu rahats\u0131z etti. 1990 y\u0131l\u0131nda \u00fclkesini ekonomik kaostan ve Marksist bir ayaklanmadan kurtarmak istedi\u011fini s\u00f6yleyerek Peru cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na aday oldu. Se\u00e7imin ikinci turunda, isyanc\u0131lar\u0131 yenen ancak daha sonra insan haklar\u0131 su\u00e7lar\u0131 ve yolsuzluk nedeniyle hapse at\u0131lan, o zamanlar hen\u00fcz tan\u0131nmayan bir ziraat m\u00fchendisi ve \u00fcniversite profes\u00f6r\u00fc olan Alberto Fujimori&#8217;ye yenildi. Se\u00e7imi kaybedince hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayan yazar, \u0130spanya&#8217;ya ta\u015f\u0131nd\u0131 ancak Latin Amerika&#8217;da n\u00fcfuzunu korudu ve d\u00f6nemin Venezuela Devlet Ba\u015fkan\u0131 Hugo Chavez liderli\u011findeki yeni dalga solcu liderleri sert bir \u015fekilde ele\u015ftirdi. Eserleri t\u00fcrler aras\u0131 bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015f ve onu 1960&#8217;larda Latin Amerika edebiyat\u0131nda yeniden canlanmaya \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden yazar ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n temel fig\u00fcrlerinden biri haline getirmi\u015fti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Perulu romanc\u0131 Mario Vargas Llosa 89 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Entelekt\u00fcel titizli\u011fi ve lirik nesriyle okuyucular\u0131n\u0131 50 y\u0131l boyunca b\u00fcy\u00fcleyen ve \u00fclkesinin cumhurba\u015fkan\u0131 olma yolunda ilerleyen Perulu yazar Mario Vargas Llosa, ba\u015fkent Lima\u2019da hayata veda etti. 20. y\u00fczy\u0131lda Latin Amerika edebiyat\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015fine \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden isimlerden Vargas Llosa, &#8220;Julia Teyze ve Senarist&#8221;, &#8220;And Da\u011flar\u0131&#8217;nda \u00d6l\u00fcm&#8221; ve &#8220;D\u00fcnyan\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5938,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[1430,2608,2609,2610],"class_list":{"0":"post-5936","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-haber","8":"tag-edebiyat","9":"tag-mario-vargas-llosa","10":"tag-nobel","11":"tag-peru"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5936","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5936"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5936\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5943,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5936\/revisions\/5943"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5936"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5936"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5936"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}