{"id":8022,"date":"2026-02-28T20:24:22","date_gmt":"2026-02-28T20:24:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/?p=8022"},"modified":"2026-02-28T20:24:23","modified_gmt":"2026-02-28T20:24:23","slug":"deniz-cayirlari-yok-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/2026\/02\/28\/deniz-cayirlari-yok-oluyor\/","title":{"rendered":"Deniz \u00c7ay\u0131rlar\u0131 Yok Oluyor"},"content":{"rendered":"\n<p>WWF &#8211; T\u00fcrkiye 1 Mart D\u00fcnya Deniz \u00c7ay\u0131rlar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u2019nde WWF Akdeniz Deniz \u0130nisiyatifi 8WWF MMI) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan  rapor a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Rapora g\u00f6re 2024\u2019te Akdeniz\u2019de 179 binden fazla gemi, deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00fczerine demirledi. K\u0131y\u0131lar\u0131 koruyan, bal\u0131klara \u00fcreme alan\u0131 olan ve b\u00fcy\u00fck miktarda karbon depolayan bu hayati \u201cmavi ormanlar\u201d, \u00f6zellikle yaz aylar\u0131nda artan yat trafi\u011fi nedeniyle ciddi tehdit alt\u0131nda. WWF Akdeniz Deniz \u0130nisiyatifi &nbsp;(WWF-MMI)&nbsp;taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan&nbsp;rapor, Akdeniz\u2019de demirleme faaliyetlerinin deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131 \u00fczerindeki etkisini \u00e7arp\u0131c\u0131 verilerle ortaya koydu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>WWF-MMI koordinasyonunda;&nbsp;WWF-T\u00fcrkiye (Do\u011fal Hayat\u0131 Koruma Vakf\u0131),&nbsp;WWF-Fransa,&nbsp;WWF-Yunanistan,&nbsp;WWF-Kuzey Afrika,&nbsp;LINKS Vakf\u0131,&nbsp;ITHACA srl., Fransa Biyo\u00e7e\u015fitlilik Ofisi (Office Fran\u00e7ais de la Biodiversit\u00e9)&nbsp;ve K\u00fcresel Bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k \u0130zleme (Global Fishing Watch)&nbsp;i\u015f birli\u011fiyle haz\u0131rlanan rapor, 2024 y\u0131l\u0131na ait Otomatik Tan\u0131mlama Sistemi (AIS) verilerinin analiziyle deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131ndaki durumu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"597\" src=\"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Deniz-Cayirlari-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8025\" style=\"aspect-ratio:0.8375428586384694;width:473px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Deniz-Cayirlari-3.jpg 500w, https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Deniz-Cayirlari-3-251x300.jpg 251w, https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Deniz-Cayirlari-3-352x420.jpg 352w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>50 bin hektardan fazla alan<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rapora g\u00f6re 2024 y\u0131l\u0131 boyunca&nbsp;179 binin \u00fczerinde gemi, potansiyel olarak deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu alanlarda demirlendi. Bu demirlemelerin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131&nbsp;24 metreden b\u00fcy\u00fck gemiler&nbsp;taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Analizler, Akdeniz genelinde&nbsp;50 bin hektardan fazla&nbsp;Posidonia oceanica&nbsp;\u00e7ay\u0131r\u0131 alan\u0131n\u0131n demirleme faaliyetlerinden etkilenmi\u015f olabilece\u011fini g\u00f6steriyor. Bunun&nbsp;30 bin hektardan fazlas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck gemilerden&nbsp;kaynakland\u0131\u011f\u0131 belirtildi. Akdeniz\u2019e \u00f6zg\u00fc bir deniz \u00e7ay\u0131r\u0131 t\u00fcr\u00fc olan&nbsp;Posidonia oceanica, k\u0131y\u0131 ekosistemlerinin en kritik habitatlar\u0131ndan biri olarak kabul ediliyor. 20 bin kilometre kareyi a\u015fan bir alana yay\u0131lan bu \u201cmavi ormanlar\u201d, bal\u0131klar i\u00e7in \u00fcreme ve yavrulama alan\u0131 sa\u011fl\u0131yor, k\u0131y\u0131lar\u0131 erozyona kar\u015f\u0131 koruyor ve dalga enerjisini azaltarak do\u011fal bir k\u0131y\u0131 savunmas\u0131 olu\u015fturuyor. Ancak bu habitatlar\u0131n en kritik rol\u00fc, \u201cmavi karbon\u201d depolama kapasitesi. Rapora g\u00f6re Akdeniz\u2019deki&nbsp;Posidonia&nbsp;\u00e7ay\u0131rlar\u0131 yakla\u015f\u0131k&nbsp;540 milyon ton karbon&nbsp;depoluyor. Bu miktar, yakla\u015f\u0131k&nbsp;430 milyon arac\u0131n y\u0131ll\u0131k karbon emisyonuna&nbsp;e\u015fde\u011fer bir karbon tutma kapasitesi anlam\u0131na geliyor. Buna kar\u015f\u0131n, son 50 y\u0131lda Akdeniz\u2019deki deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k&nbsp;y\u00fczde 34\u2019\u00fcn\u00fcn yok oldu\u011fu&nbsp;tahmin ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Raporda demirlemenin do\u011frudan fiziksel tahribat ve habitat par\u00e7alanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor. Geleneksel \u00e7apa demirlerinin deniz taban\u0131nda s\u00fcr\u00fcklenerek \u00e7ay\u0131rlar\u0131 k\u00f6k\u00fcnden s\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc ve&nbsp;%20 ila %50 aras\u0131nda habitat par\u00e7alanmas\u0131na&nbsp;neden olabildi\u011fi belirtiliyor. Hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f \u00e7ay\u0131rlarda karbon tutma kapasitesinin yakla\u015f\u0131k&nbsp;y\u00fczde 30 oran\u0131nda azald\u0131\u011f\u0131, t\u00fcr zenginli\u011finde ise&nbsp;y\u00fczde 40\u2019a varan kay\u0131plar&nbsp;ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131l\u0131yor.&nbsp;Posidonia oceanica\u2019n\u0131n y\u0131lda ortalama 1-6 santimetre b\u00fcy\u00fcyebildi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, olu\u015fan hasar\u0131n do\u011fal yollarla iyile\u015fmesi&nbsp;10 ila 15 y\u0131l\u0131&nbsp;bulabiliyor. Raporda ayr\u0131ca&nbsp;Posidonia&nbsp;habitatlar\u0131na ba\u011fl\u0131 bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k faaliyetlerinde&nbsp;y\u00fczde 25\u201340 oran\u0131nda av verimi d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc&nbsp;ya\u015fand\u0131\u011f\u0131; deniz \u00e7ay\u0131r\u0131 bozulmas\u0131n\u0131n dal\u0131\u015f turizmi ve ekoturizm \u00fczerinde de olumsuz etkiler yaratt\u0131\u011f\u0131 ifade ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de S\u0131cak Nokta: Dat\u00e7a\u2013Bodrum<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rapor bulgular\u0131na g\u00f6re H\u0131rvatistan, Fransa, Yunanistan, \u0130talya ve T\u00fcrkiye; hem&nbsp;Posidonia&nbsp;\u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n kaplad\u0131\u011f\u0131 alan hem de demirleme yo\u011funlu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan en y\u00fcksek de\u011ferlere sahip \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor. T\u00fcrkiye \u00f6zelinde ise&nbsp;Dat\u00e7a\u2013Bodrum&nbsp;b\u00f6lgesi \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. 2024 y\u0131l\u0131nda bu b\u00f6lgede&nbsp;13 binin \u00fczerinde demirleme&nbsp;kaydedildi. T\u00fcrkiye, demirleme yo\u011funlu\u011fu ve \u201cs\u0131cak nokta\u201d say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan en y\u00fcksek de\u011ferlere sahip \u00fclkeler aras\u0131nda konumlan\u0131yor. Demirleme bask\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6zellikle May\u0131s\u2013Eyl\u00fcl d\u00f6neminde, yani turizm sezonunda yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Artan yat ve s\u00fcper yat trafi\u011fi, k\u0131y\u0131 \u00e7ay\u0131rlar\u0131 \u00fczerinde ciddi bir bask\u0131 olu\u015fturuyor. Rapor, yenileme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n hem maliyetli hem de uzun vadeli oldu\u011funu vurgulayarak \u00f6nleyici koruma \u00f6nlemlerinin hayata ge\u00e7irilmesi gerekti\u011fini ortaya koyuyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>WWF; Deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131 \u00fczerinde&nbsp;15 metreden b\u00fcy\u00fck gemilerin demirlemesinin yasaklanmas\u0131, hassas alanlarda demirlemeye kapal\u0131 b\u00f6lgeler olu\u015fturulmas\u0131, ekolojik \u015famand\u0131ra sistemlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, deniz \u00e7ay\u0131r\u0131 haritalar\u0131n\u0131n denizcilik planlamas\u0131na entegre edilmesi, denetim ve yapt\u0131r\u0131m kapasitesinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi gerekti\u011fini belirtiyor. Rapor, e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc ve bilime dayal\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 takdirde demirleme kaynakl\u0131 tahribat\u0131n artarak s\u00fcrece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.&nbsp;Posidonia oceanica&nbsp;\u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca biyo \u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil; iklim direnci, karbon depolama kapasitesi ve k\u0131y\u0131 topluluklar\u0131n\u0131n ekonomik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da stratejik \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor. Akdeniz\u2019in berrak sular\u0131n\u0131n alt\u0131nda sessizce varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren bu \u201cmavi ormanlar\u201d, bug\u00fcn al\u0131nacak kararlarla gelece\u011fe ta\u015f\u0131nabilecek kritik bir do\u011fal sermaye olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>WWF &#8211; T\u00fcrkiye 1 Mart D\u00fcnya Deniz \u00c7ay\u0131rlar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u2019nde WWF Akdeniz Deniz \u0130nisiyatifi 8WWF MMI) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan rapor a\u00e7\u0131kland\u0131. Rapora g\u00f6re 2024\u2019te Akdeniz\u2019de 179 binden fazla gemi, deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00fczerine demirledi. K\u0131y\u0131lar\u0131 koruyan, bal\u0131klara \u00fcreme alan\u0131 olan ve b\u00fcy\u00fck miktarda karbon depolayan bu hayati \u201cmavi ormanlar\u201d, \u00f6zellikle yaz aylar\u0131nda artan yat trafi\u011fi nedeniyle ciddi tehdit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8024,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[3469,3467,3468,164],"class_list":{"0":"post-8022","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-doga","8":"tag-akdeniz","9":"tag-deniz-cayiri","10":"tag-dogal-hayati-kotuma","11":"tag-wwf"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8022"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8026,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8022\/revisions\/8026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}