{"id":9497,"date":"2026-09-17T18:27:54","date_gmt":"2026-09-17T18:27:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/?p=9497"},"modified":"2026-09-17T18:27:55","modified_gmt":"2026-09-17T18:27:55","slug":"kuslarin-goc-yollarinda-alarm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/2026\/09\/17\/kuslarin-goc-yollarinda-alarm\/","title":{"rendered":"Ku\u015flar\u0131n G\u00f6\u00e7 Yollar\u0131nda Alarm"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u00fcnya Ku\u015f Raporu a\u00e7\u0131kland\u0131. Raporda, g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n gelece\u011fine ili\u015fkin \u00e7arp\u0131c\u0131 tablo ortaya kondu. Buna g\u00f6re g\u00f6\u00e7men ku\u015f t\u00fcrlerinin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131n pop\u00fclasyonu geriliyor. Her dokuz t\u00fcrden biri ise yok olma riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Uzmanlar, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn tek tek \u00fclkelerde de\u011fil, ku\u015flar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131 kapsayan uluslararas\u0131 koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda oldu\u011funu vurguluyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Kenya\u2019da d\u00fczenlenen K\u00fcresel G\u00f6\u00e7 Yollar\u0131 Zirvesi, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen bilim insanlar\u0131n\u0131, h\u00fck\u00fcmet temsilcilerini, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131 ve finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131 ayn\u0131 g\u00fcndem etraf\u0131nda bulu\u015fturdu. Zirveye ev sahipli\u011fi yapan Nature Kenya ile birlikte ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplant\u0131da BirdLife International taraf\u0131ndan yeni D\u00fcnya Ku\u015f Raporu a\u00e7\u0131kland\u0131. D\u00f6rt y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemlerle haz\u0131rlanan raporun bu y\u0131lki \u00f6zel konusu ise ilk kez do\u011frudan&nbsp;g\u00f6\u00e7men ku\u015flar ve onlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7 yollar\u0131&nbsp;oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Milyonlarca Ku\u015f \u0130\u00e7in Alarm Zili<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Rapordaki veriler ile, g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu bask\u0131n\u0131n boyutunu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serildi. G\u00f6\u00e7men t\u00fcrlerin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131nda n\u00fcfus azalmas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, her dokuz t\u00fcrden biri neslinin t\u00fckenmesi tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunuyor. \u00d6zellikle denizlere, ormanlara ve k\u0131y\u0131 sulak alanlar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 t\u00fcrler daha b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131nda. Deniz ku\u015flar\u0131 ve k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131 ise en fazla tehdit alt\u0131nda bulunan gruplar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kervan \u00c7ullu\u011fu Yok Oldu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu tablonun en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biri, \u0130nce gagal\u0131 kervan \u00c7ullu\u011fu oldu. T\u00fcr\u00fcn 1995 y\u0131l\u0131nda Fas\u2019taki bir lag\u00fcnde kaydedilmesinin ard\u0131ndan yeniden g\u00f6zlemlenememesi, 2025 y\u0131l\u0131nda neslinin t\u00fckendi\u011finin kabul edilmesine yol a\u00e7t\u0131. Bu kay\u0131p, son y\u00fczy\u0131llarda Avrasya ve Afrika\u2019da ya\u015fanan ilk k\u00fcresel ku\u015f nesli t\u00fckenmesi olarak de\u011ferlendiriliyor. Rapora g\u00f6re son 150 y\u0131l i\u00e7erisinde alt\u0131 g\u00f6\u00e7men ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn daha ortadan kaybolmu\u015f olabilece\u011fi tahmin ediliyor. Ku\u015flar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 yok, koruman\u0131n da olmamal\u0131. G\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan biri, ya\u015fam d\u00f6ng\u00fclerinin birden fazla \u00fclkeye ve ekosisteme ba\u011fl\u0131 olmas\u0131. Bir ku\u015f i\u00e7in \u00fcreme alan\u0131n\u0131n korunmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fil. Ayn\u0131 ku\u015fun binlerce kilometrelik yolculu\u011fu s\u0131ras\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 beslenme ve dinlenme alanlar\u0131n\u0131n, ard\u0131ndan ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 k\u0131\u015flama b\u00f6lgesinin de g\u00fcvenli olmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"318\" src=\"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Doga-Dernegi-Kenya-22.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9500\" style=\"aspect-ratio:1.5724043044567835;width:905px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Doga-Dernegi-Kenya-22.jpg 500w, https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/Doga-Dernegi-Kenya-22-300x191.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcm Yollar Korumaya Al\u0131nmal\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle BirdLife International, 120 \u00fclkedeki 125 orta\u011f\u0131yla&nbsp;K\u00fcresel G\u00f6\u00e7 Yollar\u0131 Program\u0131&nbsp;kapsam\u0131nda g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak ele alan bir koruma yakla\u015f\u0131m\u0131 geli\u015ftiriyor. Ama\u00e7, tek bir ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fc veya tek bir sulak alan\u0131 koruman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek, ku\u015flar\u0131n \u00fcreme alanlar\u0131ndan k\u0131\u015flama b\u00f6lgelerine kadar uzanan b\u00fct\u00fcn g\u00fczerg\u00e2h\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak. Koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonu\u00e7 veriyor. Raporda yaln\u0131zca tehditler de\u011fil, koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren \u00f6rnekler de bulunuyor. \u0130nsan kaynakl\u0131 bask\u0131lara y\u00f6nelik koordineli m\u00fcdahalelerin baz\u0131 t\u00fcrlerde olumlu sonu\u00e7 verdi\u011fi belirtiliyor. Yabanc\u0131 t\u00fcrlerin yay\u0131lmas\u0131, yo\u011fun tar\u0131m uygulamalar\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve avc\u0131l\u0131k gibi bask\u0131lar\u0131n g\u00f6\u00e7 yolu boyunca birlikte ele al\u0131nmas\u0131, ku\u015f pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n yeniden g\u00fc\u00e7lenmesine katk\u0131 sa\u011flayabiliyor. K\u00fc\u00e7\u00fck akbaba i\u00e7in Balkanlar\u2019da y\u00fcr\u00fct\u00fclen uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar bunun dikkat \u00e7ekici \u00f6rneklerinden biri. Yap\u0131lan ortak koruma faaliyetlerinin, b\u00f6lgedeki \u00fcreme pop\u00fclasyonundaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn durdurulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu belirtiliyor. BirdLife International Ba\u015f Bilim Dan\u0131\u015fman\u0131 ve D\u00fcnya Ku\u015f Raporu Edit\u00f6r\u00fc Dr. Stuart Butchart da g\u00f6\u00e7men ku\u015flardaki gerilemenin do\u011fadaki genel bask\u0131n\u0131n \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biri oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 kapsayacak bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye, G\u00f6\u00e7 Yolunun K\u00f6pr\u00fclerinden<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zirvenin T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri ise \u00fclkemizin g\u00f6\u00e7 yollar\u0131ndaki konumu oldu. K\u00fcresel G\u00f6\u00e7 Yollar\u0131 Zirvesi\u2019ne kat\u0131lan Do\u011fa Derne\u011fi Genel Koordinat\u00f6r\u00fc Serdar \u00d6zuslu, T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa ile Afrika aras\u0131nda g\u00f6\u00e7 eden ku\u015flar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ekolojik ba\u011flant\u0131 noktas\u0131 oldu\u011funu belirtti. \u00d6zuslu \u201cDo\u011fa Derne\u011fi, 2022\u2019den bu yana T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde ku\u015flar\u0131n g\u00fcvenli g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc desteklemeye y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. T\u00fcrkiye\u2019nin sahip oldu\u011fu \u00fc\u00e7 biyolojik \u00e7e\u015fitlilik s\u0131cak noktas\u0131, \u00fclkeyi yaln\u0131zca do\u011fa koruma a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil,&nbsp;ku\u015f g\u00f6zlemcili\u011fi ve do\u011fa turizmi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli bir co\u011frafya&nbsp;haline getiriyor\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nairobi\u2019den Ortak Mesaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zirvenin sonunda h\u00fck\u00fcmetler, bilim insanlar\u0131 ve do\u011fa koruma kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan&nbsp;Nairobi G\u00f6\u00e7 Yollar\u0131 Deklarasyonu&nbsp;imzaland\u0131. Deklarasyonun temel mesaj\u0131 olduk\u00e7a a\u00e7\u0131k: G\u00f6\u00e7men ku\u015flar \u00fclkelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla onlar\u0131 korumaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da ulusal s\u0131n\u0131rlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamas\u0131 gerekiyor. G\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131n tamam\u0131nda ortak hareket edilmesi, kritik ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve \u00fclkeler aras\u0131ndaki i\u015f birli\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, milyonlarca g\u00f6\u00e7men ku\u015fun gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici olacak.<\/p>\n\n\n\n<p>Nancy Notu:<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n korunmas\u0131 yaln\u0131zca biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131m\u0131yor. Ku\u015f g\u00f6zlemcili\u011fi ve do\u011fa turizmi de bu ekosistemlerin korunmas\u0131ndan do\u011frudan etkileniyor. T\u00fcrkiye\u2019nin Avrupa, Asya ve Afrika aras\u0131ndaki co\u011frafi konumu; sulak alanlar\u0131, deltalar\u0131, g\u00f6lleri ve farkl\u0131 habitatlar\u0131 \u00fclkeyi ku\u015f g\u00f6zlemcileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel bir destinasyon haline getiriyor. Bir g\u00f6\u00e7men ku\u015f i\u00e7in T\u00fcrkiye, binlerce kilometrelik yolculu\u011funda yaln\u0131zca \u00fczerinden ge\u00e7ti\u011fi bir \u00fclke de\u011fil; bazen hayatta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kritik bir mola noktas\u0131. Bu nedenle g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, do\u011fay\u0131 koruman\u0131n yan\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin hen\u00fcz yeterince de\u011ferlendirilmemi\u015f do\u011fa turizmi potansiyeli a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli bir ba\u015fl\u0131k. Ayr\u0131ca da T\u00fcrkiye i\u00e7in do\u011fa turizmi f\u0131rsat\u0131\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya Ku\u015f Raporu a\u00e7\u0131kland\u0131. Raporda, g\u00f6\u00e7men ku\u015flar\u0131n gelece\u011fine ili\u015fkin \u00e7arp\u0131c\u0131 tablo ortaya kondu. Buna g\u00f6re g\u00f6\u00e7men ku\u015f t\u00fcrlerinin yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131n pop\u00fclasyonu geriliyor. Her dokuz t\u00fcrden biri ise yok olma riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Uzmanlar, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn tek tek \u00fclkelerde de\u011fil, ku\u015flar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131 kapsayan uluslararas\u0131 koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda oldu\u011funu vurguluyor. Kenya\u2019da d\u00fczenlenen K\u00fcresel G\u00f6\u00e7 Yollar\u0131 Zirvesi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9499,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[92],"tags":[1677,3961,3962,94,3964],"class_list":{"0":"post-9497","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-doga","8":"tag-doga-dernegi-2","9":"tag-goc-yollari","10":"tag-gocmen-kuslar","11":"tag-kenya","12":"tag-kervan-cullugu"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9497"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9501,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9497\/revisions\/9501"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turizmmuhabiri.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}