Türk turistlerin bu yaz gözde tatil yeri olması beklenen Yunanistan’ın Limni adası 18 bin nüfuslu bir ada. İçinde 25 köy var. Her Köyün ayrı bir sofra hikâyesi karşınıza çıkıyor. Limni Adası’nda gastronomi, adanın kültürünü, tarihini ve yaşam biçimini keşfetmenin en keyifli yollarından birisi.
Çanakkale ile Yunan adası arasında düzenlenecek feribot seferleri için hem Çanakkale hem de Limni’de bir telaş var. Her iki kıyıda özellikle esnaf turistleri dört gözle bekliyor. Çanakkale’ye 72 mil uzaklıktaki ada Yunanistan’ın yüz ölçümü bakımından 8’nci büyük adası. Limni’ye 15 Temmuz’da seferlere başlayacak olan Limni Express şirketinin turist götürmesinden önce ada da bir gastronomi keşfi yaptım.
Ada genelinde büyük restoran zincirleri yok. Onların yerine aile işletmesi tavernalar öne çıkıyor. Pek çok mekânda servis edilen peynir, zeytinyağı, şarap ve sebzeler birkaç kilometre uzaklıktaki çiftliklerden geliyor. Yerel halk, “yavaş yemek” kültürünü benimsiyor. Sofralar aceleyle kurulup kaldırılmıyor; uzun sohbetler, mevsimlik ürünler ve misafirperverlik, yemek deneyiminin ayrılmaz bir parçası.
Limni sakinleri güne sade ama zengin aromalı bir kahvaltıyla başlıyor. Kahvaltıda neler var? derseniz, taş fırında pişirilmiş köy ekmeği, Kalathaki Limnou peyniri, kekik balı, yerel zeytinler, bahçeden toplanan domates, salatalık, serbest gezen tavukların yumurtası ve kahve sofraları süslerken midenize de bayram yaptırıyor.
Limni mutfağının sırrı bana göre mevsiminde üretim, yerel ürün kullanımı, az baharat, kaliteli zeytinyağı, taptaze deniz ürünleri geleneksel pişirme teknikleri. Lezzetlerin sırrı bunlar.
Ada sokaklarında dolaşırken küçük fırınlardan yayılan ekmek kokusu insanları kendine çekiyor. En sevilen atıştırmalıklar arasında: peynirli börek, ıspanaklı börek, susamlı halka, bademli kurabiyeler, bal ve tarçınlı tatlılar en gözdeleri.
Limni’de birçok taverna kullandığı zeytinyağını kendi bahçesindeki zeytinlerden üretiyor. Geleneksel peynirlerin büyük bölümü hâlâ aile çiftliklerinde el emeğiyle hazırlanıyor. Limni mutfağı, zeytinyağı, baklagiller ve deniz ürünleri ağırlığıyla Akdeniz beslenmesinin en doğal örneklerinden biri kabul ediliyor.
Limni Adası, gösterişli tabaklar yerine ürünün doğallığını ön plana çıkaran mutfağıyla öne çıkıyor. Burada her lokma, Ege’nin bereketli topraklarını, denizini ve yüzyıllardır süregelen üretim geleneğini yansıtıyor. Gastronomi tutkunları için Limni, yalnızca bir tatil rotası değil; yerel tatların, geleneksel üretimin ve samimi sofraların buluştuğu gerçek bir lezzet adası.
Limni mutfağının özelliklerini adaya feribot seferlerini başlatan başarılı turizmci Emin Çakmak şöyle anlattı;
“Burada zeytinyağı her şey. Yemeklerin büyük bölümü bol sızma zeytinyağı ile hazırlanıyor. Yağ sadece pişirmede değil, servis sırasında da bolca kullanılıyor. Domates, salatalık, patlıcan, kabak, biber, enginar ve baklagiller mutfağın temeli. Donmuş ürün yerine mevsiminde yetişen sebzeler tercih ediliyorlar. En ünlüsü Feta olmak üzere onlarca farklı peynir var. Keçi ve koyun sütünden yapılan peynirler sofraların vazgeçilmezi. Ahtapot, kalamar, karides, midye ve taze balıklar özellikle ada da günlük olarak tüketiliyor. Kekik, biberiye, adaçayı, nane, dereotu ve defne yaprağı yemeklere karakteristik aroma kazandırıyor. Yemek, Yunan kültüründe sosyal bir etkinlik olduğu için yemekler. Küçük tabaklar paylaşılıyor ve, uzun sohbetlerle yeniliyor.”
Ada Mutfağının Ünlü Lezzetleri: Souvlaki; Şişte pişirilen marine edilmiş et. Gyros; Döner benzeri, pita ekmeğiyle servis edilen et. Tzatziki; Yoğurt, salatalık ve sarımsakla hazırlanan meze. Dolmades; Asma yaprağına sarılmış pirinçli veya etli dolma. Spanakopita; Ispanaklı ve feta peynirli börek. Saganaki; Tavada kızartılmış peynir. Horiatiki; Klasik Yunan köy salatası. Fasolada, Beyaz fasulye çorbası. Pastitsio; Fırında makarna ve kıymalı beşamel yemeği.
En sevilen mezeler: Taramasalata, Melitzanosalata, Gigantes Plaki, Fava, Keftedes, Kolokithokeftedes
Deniz ürünlerinde; Izgara ahtapot, kızarmış kalamar, karides güveç, ahtapot salatası ve günlük yakalanan çipura ile levrek ve sardalye en çok tercih edilen lezzetler arasında
Şarapları Ünlü
Ada’nın nüfusu az olmasına rağmen onlarca küçük şarap üreticisi bulunuyor. Ada da çok geniş üzüm bağları var. Özellikle yaz sonunda bambaşka bir güzelliğe büründüğü anlatılıyor. Bağ bozumu döneminde turistler de üzüm toplama etkinliklerine katılabiliyor, geleneksel üretim yöntemlerini yakından görebiliyor ve mahzenlerde yıllanmış şarapların tadına bakabiliyor.