Havacılık facialarının önüne geçebilmek amacıyla, uçaklara dev hava yastıkları takılması projesi geliştiriliyor.
Project Rebirth diye ortaya atılan projede dev hava yastıkları uçağın burun, gövde ve kuyruğuna entegre edilmesi planlanıyor. Yapay zeka destekli sensörler olası bir kaza anını tespit ederek saniyeler içinde hava yastıklarını açıyor. Böylece uçağın düşüşü ölümcül bir çarpışmaya dönüşmeden “koruyucu bir koza” içine alınıyor. Mühendisler, sistemi “ilk yapay zeka destekli kaza sonrası hayatta kalma çözümü” olarak tanımlıyor. Projenin ilham kaynağı ise 12 Haziran 2025’te Ahmedabad’dan kalktıktan 32 saniye sonra düşen Air India uçağı. Yakıt akışı kesilen uçak 260 kişinin ölümüne yol açmıştı.
Dubai’deki Birla Institute of Technology and Science’da eğitim gören Eshel Wasim ve Dharsan Srinivasan’ın geliştirdiği proje, bu yılın prestijli James Dyson Ödülü finalistlerinden biri oldu. Projeyi geliştiren Wasim, “O kazadan sonra annem günlerce uyuyamadı. Yolcuların ve pilotların çaresizliğini düşündükçe biz de uyuyamadık. Neden bir kurtuluş sistemi yok diye sorduk ve araştırmaya başladık” dedi.
NASIL OLACAK?
Yapay zeka uçağın irtifasını, hızını, motor durumunu, yönünü, yangını ve pilot tepkisini anlık takip ediyor. Kazanın kaçınılmaz olduğu anlaşılırsa otomatik devreye giriyor. İki saniyeden kısa sürede açılan çok katmanlı kumaştan dev hava yastıkları darbeyi emiyor.
Motorlar çalışıyorsa ters itiş sistemi, çalışmıyorsa gaz iticiler devreye girerek inişi yavaşlatıyor. Ayrıca koltuk ve duvarlardaki sıvılar çarpışma anında sertleşerek yolcuları koruyor. Mühendisler, sistemin hem mevcut uçaklara eklenebileceğini hem de yeni modellerde entegre edilebileceğini ileri sürüyor. “Çoğu sistem kazayı önlemeye odaklı. Bizimki, tüm ihtimaller tükendiğinde bile hayatta kalmayı garanti etmeye çalışıyor” diyorlar.