Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye 2025 yılında 503 bin ton plastik atık gönderildi. 25 ton taşıdığı varsayılan ağır yük kamyonlarıyla hesaplandığında bu miktar yaklaşık 20 bin 120 kamyonluk bir atığa karşılık geliyor.
Greenpeace Türkiye’nin yeni politika bilgi notuna göre, Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarı 2025 yılında yüzde 19 artarak 503 bin tona ulaştı. Bu rakamın büyüklüğünü anlamak için kamyon hesabı ise çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor: 503 bin ton = yaklaşık 20 bin 120 kamyon…
Her bir ağır yük kamyonunun ortalama 25 ton plastik atık taşıdığı varsayıldığında, Avrupa Birliği’nin yalnızca 2025 yılında Türkiye’ye gönderdiği plastik atık miktarı yaklaşık 20 bin 120 kamyon dolusu atığa denk geliyor. Yani Türkiye’ye bir yıl içinde gelen plastik atıkları taşımak için 20 binden fazla ağır yük kamyonuna ihtiyaç duyuluyor.
Ülkemiz Plastik Atıklarının Adresi
Greenpeace Türkiye’nin verilerine göre Türkiye, Avrupa Birliği’nin plastik atık ihracatında açık ara en büyük varış noktası olmayı sürdürüyor. 2025 yılında Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarı, 2024 yılına kıyasla yüzde 19 arttı. Greenpeace, Türkiye’nin yıllardır Avrupa’nın plastik atık ihracatında başlıca destinasyonlardan biri olduğuna dikkat çekiyor.
20 Bin Kamyon Atık Ne Oldu?
Plastik atıkların Türkiye’ye gönderilmesinin temel gerekçesi, bu malzemelerin geri dönüşüm tesislerinde işlenerek yeniden ekonomiye kazandırılması. Ancak Greenpeace, Türkiye’ye gönderilen plastiklerin tamamının geri dönüştürülebilir nitelikte olmadığını ve atıkların yönetimi konusunda çevresel riskler bulunduğunu savunuyor. Kuruluşun önceki araştırmalarında özellikle Adana ve çevresindeki geri dönüşüm tesislerinin bulunduğu bölgelerde plastik atıkların yakılması ve çevreye bırakılmasıyla ilgili tespitlere yer verilmişti. Bu nedenle 503 bin tonluk rakamın yanında asıl tartışma, 20 bin 120 kamyonluk plastik atığın ne kadarının gerçekten geri dönüştürüldüğü sorusunda düğümleniyor.
Adana’da Plastik Alarmı
Türkiye’nin plastik atık ithalatındaki rolü, son dönemde yayımlanan uluslararası araştırmalarla da yeniden gündeme geldi. The Guardian’ın araştırmasında Adana’daki önemli bir geri dönüşüm bölgesinin yakınındaki sulama kanallarında plastik kirliliği ve mikroplastiklere ilişkin bulgulara yer verildi. Çukurova bölgesindeki tarım arazileri ve su kaynaklarının plastik kirliliği açısından risk altında olduğu belirtildi. Araştırmaya göre İngiltere 2025 yılında 675 bin ton plastik atık ihraç etti. Bunun yaklaşık 139 bin tonu Türkiye’ye gönderildi. Greenpeace Türkiye, plastik atık ithalatındaki artışı Türkiye’nin “Sıfır Atık” politikası çerçevesinde değerlendiriyor. Çevre örgütüne göre Türkiye’nin kendi atık yönetimi ve geri dönüşüm kapasitesini geliştirmesi, Avrupa’dan gelen plastik atık miktarındaki artışın ise çevresel etkileriyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
NANCY’nin Notu:
Avrupa’nın plastikleri Türkiye’ye mi? Taşınıyor Plastik atık ticaretinin büyümesi, Avrupa’da üretilen plastik atıkların başka ülkelere gönderilmesi tartışmasını da yeniden gündeme getiriyor. Çevre örgütleri, atıkların başka ülkelere ihraç edilmesinin plastik üretimini ve tüketimini kaynağında azaltmak yerine sorunun başka bir coğrafyaya taşınmasına yol açabileceğini savunuyor. Türkiye açısından ise soru artık yalnızca “Ne kadar plastik atık geliyor?” değil. Asıl soru şu: Avrupa’dan bir yılda gelen 20 bin 120 kamyon dolusu plastik atığın ne kadarı gerçekten geri dönüştürülüyor, ne kadarı ise çevreye bırakılıyor veya başka yöntemlerle bertaraf ediliyor? Greenpeace Türkiye, plastik atık ithalatındaki artış ile “Sıfır Atık” politikası arasındaki çelişkiye dikkat çekiyor.